परिवार नियोजन गरे बाफत चिकित्सकलाई ७५ रुपैया !

सन्ध्या केसी

बीस वर्ष पहिले एक जना चिकित्सकले स्थायी बन्ध्याकरण गरिदिए बाफत ७५ रुपैया पाउथ्यो । त्यति बेलाको तुलना गर्ने हो भने हरेक सेवा र बस्तुको मुल्य कम्तिमा पनि ५ गुना बढिसकेको छ । तर स्थायी बन्ध्याकरण गर्ने चिकित्सकको पाउने सेवा सुविधा अहिले पति त्यत्ति नै छ ,७५ रुपैया । यति लामो समय बितिसकेपनि बन्ध्याकरण गरिदिए बाफत पाउनु पर्ने पारिश्रमिक नबढेकाले चिकित्सक नै बन्ध्याकरण गराउन मानिरहेका छैनन् ।

यसले स्थायी बन्ध्याकरण गर्नेको संख्या बढ्न सकेको छैन् । परिवार नियोजनका अस्थायी र स्थायी साधनमध्ये स्थायी साधन बढी भरपर्दो मानिन्छ । त्यसमा पनि पुरुषका लागि त यो अझ सहज हुन्छ । तर स्थायी बन्ध्याकरण गर्न न पुरुष राजी हुन्छन न चिकित्सक गर्न नै । २० वर्ष अगाडिकै शुल्कमा यसमा चिकित्सकले नै दिनचल्सी देखाउदैनन् । जसको फलस्वरुप स्थायी बन्ध्याकरण गर्नेको संख्या बढेको छैन । स्वास्थ्य मन्त्रालय परिवार स्वास्थ्य महासाखाका अधिकारी स्थायी बन्ध्याकरण गराउनेको संख्या बढ्न नसक्नुको कारण मध्ये चिकित्सकले पाउने पारिश्रमिक पनि भएको बताउछन् ।

एकदमै न्युन पारिश्रमिकका कारण चिकित्सकले नै स्थायी बन्ध्याकरण गरिदिन राजी हुदैनन् । अर्थ मन्त्रालयलाई यस बिषयमा स्वास्थ्य मन्त्रालयले पटक पटक जानकारी गराउदा समेत यस बिषयमा अर्थले आवश्यक बजेट बिनियोजन नगरिदिदा कार्यक्रम सञ्चालन गर्न समस्या परेको छ ।  स्थायी बन्ध्याकरण गराउनेको संख्या नबढ्नुमा चिकित्सकले पाउने पारिश्रमिकका अलावा अधिकांश पुरुषमा स्यायी बन्ध्यारकरणका बिषयमा गलत धारणा अहिले पनि समाजमा व्याप्त छ । स्थायी बन्ध्याकरण गरेपछि यौन क्षमता घट्ने, गाह्रो काम गर्न नसक्ने, दुब्लाउने जस्ता भ्रम रहेकाले सितिमिती पुरुष स्थायी बन्ध्याकरण गर्न मान्दैनन् । यो परम्परागत धारणामा अहिले पनि आशा गरे अनुसारको परिवर्तन आउन सकेको पाइदैन । विशेषज्ञहरुका अनुसार तर यसो केही पनि हुदैन । महिलाका तुलनामा पुरुषमा सजिलो र भरपर्दो हुन्छ ।