नसर्ने रोगबाट नेपालमा हरेक वर्ष १ लाख २७ हजार बढीको मृत्यु

हेल्थ टुडे,
काठमाडौ,१० साउनः नेपालमा नसर्ने रोगले वार्षिक १ लाख २७ हजार भन्दा बढीको मृत्यु हुने गरेको पाइएको छ । रोगबाट अकालमा ज्यान गुमाउनेमध्ये झन्डै ६६ प्रतिशतको मृत्यु नसर्ने रोगबाट हुने हालै सम्पन्न अध्ययन प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। दुर्घटनाबाट चोटपटक लागेर घाइते भएकामध्ये झण्डै ९ प्रतिशतको मृत्यु हुने पाइएको छ। बदलिँदो रहनसहन र खानपानका कारण मिर्गौला, मुटु, श्वासप्रश्वास र मधुमेहजस्ता नसर्ने रोगको प्रकोप बढेको उक्त अध्ययन प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्ले तीन वर्ष लगाएर सम्पन्न गरेको नसर्ने रोगसम्बन्धी अनुसन्धानले यो तथ्याङ्क देखाएको हो । अनुसन्धान परिषद्ले सन् २०१६ बाट शुरु भई सन् २०१८ मा ७२ जिल्लाका २० वर्षमाथिका १३ हजार बिरामीमा अनुसन्धान गरेको थियो । अध्ययनमा मृत्युको मुख्य कारणमा सर्नेभन्दा नसर्ने रोग बढी भएको उल्लेख छ।

नसर्ने रोगमध्ये अधिकांशको ज्यान मुटुसम्बन्धी रोगबाट जाने गरेको छ। नसर्ने रोगबाट ज्यान गुमाएका ६ जनामध्ये एकजना मुटुरोगी भएको पाइएको छ। यो नसर्ने रोगबाट मर्नेमध्ये कुल संख्याको १६ प्रतिशत हो। दोस्रोमा स्वास प्रश्वासजन्य रोग (सीओपीडी) का कारणबाट पनि धेरैको मृत्यु हुने गरेको छ। नसर्ने रोग लागेकामध्ये झन्डै १० प्रतिशतको मृत्यु श्वासप्रश्वासजन्य समस्याले हुने गरेको छ। नसर्ने रोगबाट मृत्यु हुने १० जनामध्ये एक जनाको स्वासप्रश्वास सम्बन्धी दीर्घरोगबाट ज्यान जाने गरेको छ।

जनसंख्यामा आधारित अध्ययनमा सीओपीडीबाट र मधुमेह र मिर्गौलासम्बन्धी रोगले ज्यान गुमाउनेहरु बढेका छन् । नसर्ने रोगको भार बढिरहेकाले स्वास्थ्य नीतिमा प्राथमिकता दिनु पर्ने सुझावसहितको प्रतिवेदन स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयमा बुझाइएको परिषद्का अध्यक्ष डा.अञ्जनीकुमार झाले जानकारी दिए। उनका अनुसार, मुटु, फोक्सो, मिर्गौला र मधुमेहका बिरामी बढिरहेका छन्।

प्रदेशगत रूपमा गण्डकी प्रदेशमा मुटु र मिर्गौलाका बिरामी धेरै पाइएको छ। कर्णाली प्रदेशमा सीओपीडी र मधुमेहका बिरामी धेरै देखिएका छन्।