देशभरिकै स्वास्थ्य संस्थाहरुमा औषधि अभाव हुदै

हेल्थ टुडे

काठमाडौं, ९ पुष :  सरकारले जिल्ला अस्पताल सहित प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र र स्वास्थ्य केन्द्र स्थानिय सरकारको मातहतमा रहने गरि औषधि खरिदको जिम्मा पनि स्थानिय निकायलाई नै सुम्पिएपछि अहिले देश भरिकै अधिकांश स्वास्थ्य संस्थाहरुमा औषधि अभाव देखिन थालेको छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयले केन्द्रबाट ७० प्रतिसत औषधि खरिद गरेर पठाउने गरेकोमा स्थानिय सरकार बनेपछि त्यो अधिकार नगरपालिका र गाउपालिकालाई दिएपछि यो समस्या देखिएको हो ।

औषधि जस्तो संवेदनसिल बिषयमा निर्वाचित जनप्रतिनिधिहरुले बेलैमा ध्यान दिन नसक्दा औषधि अभावको समस्या देखिन थालेको सरोकारवालाले बताएका छन् । यसका साथै स्वास्थ्य मन्त्रालय, पुनर्जागरण महासाखाले किनेर पठाउनु पर्ने निशुल्क औषधि समेत समयमै पठाउन नसक्दा निशुल्क औषधि समेत अधिकांश जिल्लाका स्वास्थ्य केन्द्रमा पाउन छाडेको छ । पुनर्जागरण महासाखाका निर्देशक भोगेन्द्र डोटेल निशुल्क खरिद प्रकृया ढिलो भएको स्विकार्दै निशुल्क औषधि चाडै स्वास्थ्य केन्द्रमा पुग्न बताउछन् । जिल्लाका जिल्ला अस्पताल अहिले नगरपालिका मातहत राखिएको छ । अस्पतालको औषधि किन्ने काम अहिले नगरपालिकाको हो । तर नगरपालिकाले अस्पताललाई आवश्यक पर्ने बजेट बिनियोजन गर्न नसक्दा र समयमै संवेदनसिल नभइदिदा पनि अधिकांश जिल्लामा समस्या आएको छ  नगरपालिकाले। जिल्ला अस्पतालका लागि आवश्यक पर्ने बजेट विनियोजन गर्न नसक्दा औषधिको अभावसँगै अन्य प्राविधिक कठिनाई पनि देखिन थालेको जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालय बैतडीका प्रमुख डा. गुणराज अवस्थी बताउछन् ।

‘ जिल्ला अस्पतालका लागि नगरपालिकाले प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रको भन्दा कम बजेट राखेर कसरी अस्पताल चल्छ? डा. अवस्थीले प्रश्न गरे । जिल्ला अस्पतालमा टाढा टाढाका गम्भिर प्रकृतिका विरामी उपचारका लागि आउने तर नगरपालिकाले त्यसको महत्वलाई नबुझेर स्वास्थ्य केन्द्रको आकारको बजेट बिनियोजन गर्दा अहिलेको समस्या आएको उनको बुझाई छ । डा. अवस्थीले भने, ‘ जिल्ला अस्पतालहरुलाई सिधै केन्द्रले बजेट बिनियोजन गर्दा राम्रो हुन्छ । त्यो भन्दा तलका प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र र स्वास्थ्य केन्द्रको हकमा स्थानिय तहले आवश्यकता अनुसार व्यवस्था गर्नु पर्छ । ’ स्वास्थ्य संस्थाहरुको जिम्मेवारी पहिलो पटक स्थानिय सरकारलाई दिएकाले र नयाँ जनप्रतिनिधिलाई यसका बिषयमा राम्रो ज्ञान नभएकाले औषधि अभाव जस्ता समस्या देखा परेको स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रमुख विशेषज्ञ डा. शुशिल प्याकुरेलले बताए । औषधिको अभाव जस्ता अहिले देखिन लागेका समस्या समाधानका लागि स्वास्थ्य मन्त्रालय तयार रहेको डा. प्याकुरेलले बताए ।