हेल्थ टुडे,

काठमाडौं, २३ माघ : बर्दिया क्षेत्र नम्बर दुईका प्रतिनिधि सभा सदस्य सन्तकुमार थारुले सिकल सेल एनिमियाको उपचारका लागि सरकारले छिट्टै अस्पताल बनाउन माग गरेका छन । ‘सिकल सेल एनिमिया’ रोग थारु जातिमा देखिने प्रमुख स्वास्थ्य समस्या हो । अहिलेसम्म निश्चित औषधिको पत्ता लाग्न नसकेको सिकल सेलले वर्षेनी कयौं थारुको मृत्यु हुने गरेको छ । यसको उपचार महंगो छ । सामान्य परिवारका थारुले सिकल सेलको उपचार गराउन नसक्ने भएकाले यसको उपचारका लागि सरकारले छिट्टै अलग अस्पता खोलेर उपचार सेवा उपलब्ध गराउनु पर्ने सांसद थारुले बताए ।

‘सिकल सेल एनिमियाको समस्या झनै बढ्दै गएको छ । पहिले त जानकारी हुँदैन थियो कुन रोग हो भनेर । तर अहिले रोगको पहिचन भइसकेको छ ।’ सांसद थारु भन्छन, ‘ लामो अनुसन्धानबाट जानकारीमा आएको सिकल सेल पछिल्लो समय थारुको वंश विनास गर्ने गरी बढ्दो छ । थारु बाहुल्यको क्षेत्र दाङ, बाँके, बर्दिया, कैलाली, कञ्जनपुरमा मात्र होइन चितवनमा पनि यसले जरो गाडेको छ ।’

सिकल सेलबारे बारम्बार चर्चा गरिए पनि राज्यबाट ठोस कदम उठ्न नसकेको उनको भनाई छ । संसदमा एक पटक सिकल सेलबारे सार्वजनिक महत्वको प्रस्ताव पारित भएको जानकारी दिँदै उनी भन्छन, ‘ सार्वजनिक महत्वको प्रस्ताव संसदबाट पारित भएपछि सरकारले एक लाख रुपैयाँ दिने निर्णय गरेको थियो । तर त्यो एक लाखले उपचार सम्भव छैन ।’

‘ एक लाख रुपैयाँले के पुग्छ? हामी जस्ता मध्यम वर्गका किसानले गर्न त उपचार गराउन धौधौ हुन्छ । तर, मुक्त कमैया, गरिब किसान, कमलरीहरुलाई त मर्नै पर्ने हुन्छ । तिनीहरुले कहाँबाट उपचार गराउने ?’ सांसद थारु भन्छन, ‘हजारौं थारुको घर–जग्गा सिकलसेलको उपचार मै सकिसक्यो ।  तर पनि उपचार भएन । घर–जग्गा पनि गयो, ज्यान पनि गयो ।’ सिकलसेलको उपचार निःशुल्क हुनु पर्ने माग उनले गरेका छन ।  अहिलेसम्म उपचार निःशुल्क हुन नसकेकोमा सासद थारुको आपत्ती छ ।

‘मुटु रोगको छुट्टै अस्पताल छ। मृगौला रोगको छुट्टै । सिकल सेल एमिनियाका विरामीका लागि किन छुट्टै अस्पताल हुन सक्छैन?’ थारुले भने, ‘छुट्टै अस्पताल स्थापना गरेर थारुहरुलाई निःशुल्क उपचार दिनु पर्छ । त्यो अस्पतालले सिकल सेलकाबारे थप अनुसन्धान पनि गर्नेछ । औषधीबारे पनि अध्ययन गर्ने छ ।’ हाल सिकल सेल एमिनियाका विरामीको केही अस्पतालमा उपचार भइरहेको भए पनि राम्रो उपचार पाउन नसकेको उनको गुनासो छ । ‘भेरी अञ्जल अस्पतालमा केही बिरामीको उपचार हुन्छ । र केही विरामीको नेपालगन्ज मेडिकल कलेजमा उपचार हुने गरेको छ । ’ उनले भने,‘ तर कतिपय अवस्थामा औषधिको अभाव हुने गरेको छ । अन्य अस्पतालहरुमा उपचारको व्यवस्था छैन ।’ नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्ले बर्दियाको वारबर्दिया नगरपालिकाका २० हजार थारु समुदायको रगत परिक्षण गरेर सिकलसेल एनिमियाको अवस्थाका बिषयमा पहिलो पटक अध्ययन गरिरहेको छ । दुई तिन महिना भित्र यसको वास्तविक तथ्यांक परिषद्ले सार्वजनिक गर्ने तयारी गरिरहेको परिषद्का अध्यक्ष डा. अञ्जनी झाले बताए ।