सरकारी अस्पतालमा आईसीयू पाउनै मुस्किल, बिरामी निजीमा जान बाध्य

हेल्थ टुडे,
काठमाडौ,२३ जेठः सरकारी अस्पतालहरुमा आईसीयू पाउन नसकेपछि सिकित्स विरामीहरु निजी अस्पतालमा जान बाध्य छन् । सरकारी अस्पतालहरु आईसीयू खाली नभएको भन्दै बिरामीलाई अन्यत्र अस्पतालमा पठाउने गरेका छन् । दुर्घटनामा परेर घाईते भएका विरामीलाई उपचारका लागि ल्याउने ट्रमा सेन्टरको अवस्था झन् दयनिय छ । यहाँ आईसीयू पाउन त लगभग असम्भव जस्तै मानिन्छ । दुईसय शैया रहेको ट्रमा सेन्टरमा कम्तीमा पनि आईसीयूको ५० शैया आवश्यक पर्छ ।

आईसीयू खाली नभएको भन्दै ट्रमा सेन्टरले गेटबाटै निजी अस्पताल फर्काएको कयौँ उदाहरण छन् । महाराजगञ्जस्थित शिक्षण अस्पतालको अवस्था पनि उस्तै छ । उपचारका लागि ल्याएपछि आईसीयूमा राख्नुपर्ने बिरामीलाई आईसीयू खाली नभएकोले त्यहाँबाट फर्काइएका धेरै घटना छन् । आईसीयूमा राखेर उपचार गर्नुपर्ने कैयौं बिरामीले सरकारी अस्पतालमा आईसीयू पाउनै कठिन छ । ट्रमा सेन्टरमा हाल १० वटा आईसीयूमध्ये पाँचवटा मात्र सञ्चालनमा छ । सेन्टरमा छ वटा आईसीयू अवश्यक उपकरण बिग्रिएर बसेका छन् ।

ट्रमा सेन्टरका निर्देशक डा.प्रमोदकुमार यादवले छवटा आईसीयू व्यवस्थित नभएकोले सेवा दिन नसकिएको बताए । उनले भनेः‘दुर्घटना भएर उपचारका लागि आउने सेन्टर भएकोले हामीकहाँ तत्काल ५० शैयाको आईसीयू आवश्यक पर्छ, तर अहिले हामीसँग भएको १० वटामात्र शैया छ, त्यसमा छ वटा मात्र चालु अवस्थामा छन् ।’ डा.यादवले शल्यक्रियापछि भेन्टिलेटरसहितको थप आईसीयू व्यवस्थाका लागि स्वास्थ्य मन्त्रालयमा माग गरिएको जानकारी दिए । सेन्टरमा शल्यक्रियापछि राखिने आईसीयू पनि दुईवटा बिग्रिएका छन् ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको मापदण्ड अनुसार कुल शैयाको १० देखि १५ प्रतिशत आईसीयू शैया चाहिन्छ । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता महेन्द्रप्रसाद श्रेष्ठले सरकारी अस्पतालमा आईसीयूको कमी रहेको जानकारी दिँदै यो वर्ष सरकारी अस्पताललाई आईसीयूका लागि छुट्टै बजेटको व्यवस्था गरिएको जानकारी दिए । निजी अस्पतालमा अत्यन्त महँगो हुने भएकोले सरकारी अस्पतालमा आईसीयूको माग बढी भईरहेको छ ।

यस्तै पहुँच नपुगेका बिरामीको अस्पताल भनेर चिनिएको वीर अस्पतालमा पनि आईसीयूको समस्या उस्तै छ । बीसवटा आईसीयूको शैयामध्ये ११ वटामात्र सञ्चालनमा छन् । जबकी वीर अस्पतालमा दैनिक बिरामी दुई हजारदेखि २५ सयसम्म आउने गर्दछन् । यो अनुपातमा वीरमा सञ्चालित आईसीयू संख्या अत्यन्तै कम हो । वीरमा आईसीयू पाउन नेता तथा पहुँच भएका व्यक्ति पनि पालो कुरेर बस्नुपर्ने हुन्छ । वीर अस्पतालमा ४६० शैयामध्ये हाल ३६० शैया मात्र सञ्चालनमा रहेका छन् । यस्तै त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पतालको हालत पनि त्यस्तै छ । छ सय ६३ शैयामा हाल आईसीयू ११ शैया मात्र सञ्चालनमा रहेका छन् ।

यस्तै, कान्तिबाल अस्पतालमा पनि नर्स अभावकै कारण ५२ मध्ये ३२ शैयामात्र आईसीयू सञ्चालनमा रहेका छन् । भक्तपुरस्थित शहीद धर्मभक्त राष्ट्रिय प्रत्यारोपण केन्द्रमा हाल आईसीयू शैया १० वटा सञ्चालनमा छन् । शहीद धर्मभक्त प्रत्यारोपण केन्द्रमा भने विश्व स्वास्थ्य संगठनको अनुपातमा आईसीयू रहेको छ । केन्द्रमा एकसय शैयाको अस्पतालमा १० वटा आईसीयू रहेका छन् । सरकारी अस्पतालमा आईसीयूको अभावका कारण आईसीयूमा राखेर उपचार गर्नुपर्ने बिरामीहरु निजी अस्पतालमा गई चर्को मुल्य तिरेर उपचार गर्न बाध्य छन् ।