कसरी बच्न सकिन्छ डेंगुबाट ?

डा. समिर अधिकारी,
काठमाडौं, ३० असोज : एक एडिस एजिप्टाई जातको पोथी लामखुट्टेको टोकाइबाट हुने रोग हो । प्रायः दिनको समयमा टोक्ने यो लामखुट्टेले सफा पानी जमेका ससाना स्थानमा फुल पार्ने गर्दछ । यो रोग मानिसबाट मानिसमा सीधै सर्दैन । टोकिसकेको दुई हप्ताभित्र लक्षण देखा पर्ने र यो रोग समयमै पहिचान नभएमा प्राणघातकको कारण ज्यानसमेत जान सक्दछ ।
लक्षणहरू : अधिक ज्वरो आउने १०२ डिग्रीभन्दा माथि र यसको लक्षण ४ दिनदेखि १० दिनभित्रमा देखा पर्दछ । जस्तै : विषेशगरी आँखा राता हुने, आँखाको गेडी दुख्ने साथै टाउको दुख्ने, पेट दुख्ने, शरीरका मांसपेशी दुख्न,े जोर्नीहरू दुख्ने, पेट दुख्ने वाकवाकी आउने शरीर चिलाउने बिबिरा आउने आलस्य हुने हुन्छ ।
माथिका लक्षणहरू देखा परेमा तुरुन्त स्वास्थ्य संस्थामा सम्पर्क राखी चिकित्सकको सल्लाहबमोजिम आकस्मिक उपचार गर्नु पर्दछ ।
टोकाइवाट बच्ने उपाय:
१. वर्षा याममा सफा पानी जम्ने ससाना टिनका डब्बा खाली डिब्बा थोत्रा वा पुराना टायर फ्रिजमा जम्ने पानी, एसीको वरिपरि, यस्तै खालका अन्य सामान तथा ठाउँ खाल्टाखुल्टी तलाउ र गमला आदिहरूमा फुल पार्ने हुँदा घर वरपर बाटोघाटो सधैं सफासुग्घर राख्ने, पानी जम्न नदिने ।
२.पानी जम्ने ठाउँमा १÷२ चम्चा मट्टीतेल राखी दिनुपर्दछ ।
३. झुलभित्र सुत्ने, बाहिर हिँड्दा पूरा बाहुलाको लुगा, मोजा लगाएर हिँड्ने
घुँडादेखि तलसम्म नरिवलको तेल वा क्रिम लगाउन सकिन्छ ।
थप जानकारीका लालि नजिकको स्वास्थ्य संस्थामा सम्पर्क राख्ने ।