न्युट्रास्युटिकल्सका पक्षमा बोल्यो चिकित्सक संघ, विक्रीबितरण र सिफारिस गर्न कसैले रोक्न सक्दैन

हेल्थ टुडे,
काठमाडौं, २३ कात्तिक : नेपाल चिकित्सक संघले फूड सप्लिमेन्ट्स, न्युट्रास्यूटिकल्स र डाइट्री सप्लिमेन्ट्स सिफारिस गर्न पाउने आफ्नो अधिकार भएको दावी गर्दै कानून अनुसार दर्ता भएका यी बस्तुहरुको बिक्रीबितरण र सिफारिस गर्न कसैले पनि प्रतिबन्ध लगाउन नसक्ने जनाएको छ । संघले शुक्रबार विज्ञप्ति जारी गर्दै केही सञ्चारमाध्यममा सर्वसाधारणलाई भ्रममा पार्ने गरि फूड सप्लिमेन्ट्स, न्युट्रास्यूटिकल्स र डाइट्री सप्लिमेन्ट्सको बिक्री बितरण गर्न नपाउने र चिकित्सकहरुले सिफारिस गर्न नपाउने आसयका सामाचार प्रकाशित भएकोमा संघको गम्भिर ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ । संघका महासचिव डा.लोचन कार्कीले हस्ताक्षर गरेको विज्ञप्तिमा विरामीको आवश्यकता अनुसार फूड सप्लिमेन्ट्स, न्युट्रास्यूटिकल्स र डाइट्री सप्लिमेन्ट्स सिफारिस गर्नु पाउनु र विरामीले आवश्यकता अनुसार किनेर खान पाउने सर्वव्यापी अधिकार भएकाले यसको विपक्षमा कसैले पनि धावा बोल्न नपाइने उल्लेख गरिएको छ ।
औषधि व्यवस्था विभागको विराटनगर साखाले यही कात्तिक ३ गते एक सूचना प्रकाशित गरि औषधि पशलहरुबाट थुप्रै फूड सप्लिमेन्ट्स, न्युट्रास्यूटिकल्स र डाइट्री सप्लिमेन्ट्स निर्वाध बिक्री बितरण भइरहेको र चिकित्सकले सिफारिस गर्ने गरेको पाइएकोले बिक्रीबितरण रोक्न र चिकित्सकहरुलाई पनि सिफारिस नगर्न निर्देशन दिएको थियो । विभागले १४९ प्रकारका फूड सप्लिमेन्ट्स, न्युट्रास्यूटिकल्स र डाइट्री सप्लिमेन्ट्समाथि बिक्रीबितरण गर्न प्रतिवन्ध लगाएको थियो । तर कानून अनुसार फूड सप्लिमेन्ट्स, न्युट्रास्यूटिकल्स र डाइट्री सप्लिमेन्ट्सको विक्रीबितरण रोक्ने वा चिकित्सकलाई सिफारिस नगर भन्ने अधिकार औषधि व्यवस्था बिभागलाई छैन ।
फूड सप्लिमेन्ट्स, न्युट्रास्यूटिकल्स र डाइट्री सप्लिमेन्ट्स औषधि व्यवस्था विभागमा दर्ता गर्नु पर्दैन । यी खाद्यपूरक सामग्री भएकाले यिनको दर्ता खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागमा हुने गरेको छ । फूड सप्लिमेन्ट्स, न्युट्रास्यूटिकल्स र डाइट्री सप्लिमेन्ट्स व्यवसायीहरुले भने कानून अनुसार दर्ता भएका बस्तुलाई बिक्रीबितरणमा प्रतिबन्ध लगाउन नमिल्ने भन्दै त्यसको विरोध गरेका थिए । औषधि व्यवस्था विभागले फूड सप्लिमेन्ट्सका नाममा औषधि जन्य पदार्थ भित्रिने गरेकोले यसलाई औषधि विभागमा दर्ता हुनु पर्ने भन्दै आएको छ भने व्यवसायीहरु भ्ने यो खाद्यपुरक सामग्री भएकाले खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागले स्वीकृती प्रदान गर्ने गरेको बताउदै आएका छन ।
नेपाल खाद्य, आयुर्वेदिक, न्युट्रास्युटिकल समाज (फेनक्यान) का अध्यक्ष सुरेन्द्र मानन्धरले अदालतले समेत फूड सप्लिमेन्ट्सलाई खाद्यपुरक सामग्रीको रुपमा मान्यता दिइसकेपछि औषधि व्यवस्था विभाग र केही फर्मासिस्टहरुले निहित स्वार्थका लागि विवाद सिर्जना गरिरहेको बताए । चिकित्सक संघले ऐन, कानून बिपरित कुनै पनि संघ संस्थाको नाममा यो या त्यो फूड सप्लिमेन्ट्स सिफारिस नगर्नु भनि चिकित्सकहरुलाई निर्देशन दिने अधिकार सरोकारवाला बाहेकका निकायलाई नभएको प्रष्ट पारेको छ । संघले अस्वाभाविक र गैर कानूनी गतिविधिहरुबाट चिकित्सकहरु भ्रममा नपर्न समेत सूचित गरेको छ ।