आगामी बजेटमा पोषण कार्यक्रमलाई सरकारले उच्च प्राथमिकता दिनु पर्छ : डा. आरजु देउवा

हेल्थ टुडे,
काठमाडौं, १४ बैसाख : प्रतिनिधिसभाको कृषि सहकारी तथा प्राकृतिक स्रोत समिति सभापति डा. आरजु राणा देउवाले कुपोषण अन्त्यका लागि राज्यले बजेटमा उच्च प्राथमिकता दिनुपर्ने बताएकी छन् ।
ग्रामिण विकास तथा सशक्तिकरण केन्द्र (रुडुक) र वल्ड भिजनले काठमाडौंमा आयोजना गरेको पोषणसम्बन्धी राष्ट्रिय कार्यशालालाई सम्बोधन गर्दै सभापति देउवाले पोषणसँग बालबालिकाको भविष्य जोडिएको र देशको भविष्य बालबालिका भएकाले आगामी बजेटमा प्राथमिकता दिन सरकारको ध्यानाकर्षण गराएकी हुन् ।
कुपोषण अन्त्यका लागि रणनीति बनाएर मात्र नहुने भन्दै बजेट पनि बढाउनुपर्नेमा जोड दिइन् ‘आगामी बजेटमा पोषणको पैसा अझै काटिएर आउने सुनियो । त्यसमा सबै पक्षबाट लबिइङ हुन जरुरी छ,’ उनले भनिन् । सभापति देउवाले विद्यालयमा पोषणको पैसा घटाउने, कक्षा पनि घटाउने सरकारी नीतिको आलोचना गरिन् । ‘पोषणका लागि विद्यार्थीले पाउने खर्च ८ बाट पाँच कक्षामा झारिँदै छ । त्यो पनि १५ रुपैयाँले के आउँछ ? उनले सोधिन्, ‘यसले सरकारको प्राथमिकतामा पोषण पर्छ कि पर्दैन ? यसमा लबिङ जरुरी छ । सभापति देउवाले कुपोषण अन्त्यका लागि रणनीति बनाएर मात्र नहुने भन्दै बजेट पनि बढाउनुपर्नेमा जोड दिइन् । ‘बालबालिकाको सर्वांगिण विकास पोषणमा निर्भर छ । त्यसैले प्राथमिकता कुपोषण पर्नुपर्छ,’ उनले भनिन् ।

आफूले संसदीय समितिबाट कृषि क्षेत्रमा बजेट बढाउन प्रयत्न गरिरहेको भन्दै राणाले यो पनि कुपोषणसँग जोडिने बताइन् । ‘कुपोषणको सवालमा स्थानीय सरकारको भूमिका पनि महत्त्वपूर्ण छ । तथ्यांकमा आधारित रहेर पालिका लाग्नुपर्छ । कुन स्कुलमा कति विद्यार्थी छ भनेर हेर्नुपर्छ, समन्वय जरुरी छ,’ उनले भनिन्, ‘प्रदेशका मेकानिजमलाई कार्यान्वयनमा लार्नुपर्छ । सरकारी निकायहरुको भूमिका प्रभावकारी हुनुपर्छ ।’
कार्यक्रममा संघिय मामिला तथा समान्य प्रसाशन मन्त्रालयका सहसचिव रेशम राज कडेलले पोषण मैत्री स्थानिय शासन सम्बन्धी कार्यपत्र प्रस्तुत गर्दै सरकारले यसका बिषयमा कार्यविधि बनाएर लागु गर्न चाहेको बताए । वल्ड भिजनका नेपाल निर्देशक रोजलिङ गेब्रियलले नेपालमा स्तनपात गराउनेको संख्या घट्दै जानु चिन्ताको बिषयमा बताउदै कुपोषण अन्तका लागि सबैको सहकार्य हुनु पर्नेमा जोड दिइन । वल्ड भिजनकै प्रकाश तिवारीले वल्ड भिजनले कुपोषण हटाउनका लागि इनफ नामक अभियान सञ्चालन गरेको बताउदै यो अभियानलाई सफल बनाउन सबैको सहयोग हुनु पर्ने बताए । कार्यक्रममा सांसदहरु, पालिकाका प्रमुखहरु, सरोकारवाला निकाय, सञ्चारकर्मी र गैरसंस्थाका प्रतिनिधिहरु सहभागी थिए । ग्रामिण विकास तथा सशक्तिकरण केन्द्र (रुडुक) का निर्देशक डा. कुष्ण श्रेष्ठले रुडुकले ग्रामिण महिला र वालबालिकाको शिक्षा, स्वास्थ्य र महिला सशक्तिकरणका क्षेत्रमा काम गरिरहेको जानकारी दिदै कुपोषण अन्तका लागि सबैको सहकार्य आवश्यक रहेको बताए ।