यसरी कम गर्न सकिन्छ कपाल झर्न

डा. अपर्णा कर्ण

कपाल झर्न कम गर्न सकिन्छ । कपाल झर्ने अवस्था आउन नदिन पनि सकिन्छ । एकदम जोडले बुरुस लगाउने वा मालिस गराउने इत्यादि प्रक्रियाले झन् कपाल झर्छ । दिनहुँ नुहाउनाने कपाल झर्छ भन्नु ठीक होइन । कपाल फोहोर भयो भने कपाल झर्छ । त्यसैले कपाल दिनहुँ सफा गर्नु नै उपयुक्त हुन्छ । स्याम्पु वा साबुन बदलीबदली लगाउनुभन्दा एकै किसिमको उपयुक्त हुने साबुन वा स्याम्पु प्रयोग गर्नुपर्दछ । कपालमा जुम्रा पर्न दिनु हुँदैन । एक त जुम्राले कपालको जरालाई कमजोर बनाइदिन्छ भने अर्को कपाल धेरै कन्याउँदा घर्षणले गर्दा पनि कपालको जरा कमजोर हुन जान्छ । त्यस्तै कपालमा चाया पर्न दिनु हुँदैन ।

कपालमा चाया परेमा सेलसन स्याम्पुले दिनमा एक चोटी कपाल नुहाउनुपर्दछ । अर्काको काइँयो प्रयोग गर्नु हुँदैन । डन्डीफोर, चाया र कपाल झर्ने प्रक्रिया साधारणतया तीनवटै सँगसँगै देखिने गरेको छ । यी रोगको चिकित्सा एकैसाथ गर्नुपर्दछ । कपाल सफा गरेर तोरीको तेल वा नरिवलको तेल लगाउने अभ्यासबाट पनि धेरैलाई फाइदा भएको देखिएको छ । दुई तीन चोटी १५–१५ दिनको अन्तरमा कपाल खौरिएर लाभान्वित हुनेहरू पनि धेरै देखिएका छन् । यसो गर्दा नयाँ कपालको जरा बलियो हुन्छ । तर, त्यो समयको अन्तरालमा पौष्टिक आहारको भने कमी हुन दिनु हुन्न । कपालको स्वास्थ्यको लागि पौष्टिक आहाराको ठूलो भूमिका रहेको हुन्छ ।

पौष्टिक तत्वको कमीले पनि कपाल कमजोर हुने, एउटा कपाल दुई भागमा छुट्टिन सक्ने इत्यादि हुन्छ । प्रोटिन, भिटामिन तथा फलामजस्ता तत्वहरू कपालको स्वास्थ्यको लागि महत्वपूर्ण हुन आउँछ । कपाल धेरै चलाउने वा चिन्ताले कपाल तान्ने बानी छोडनु पर्दछ । केटाकेटीको कपाल तानातानको खेललाई पनि प्रश्रय दिनु हुँदैन । कुन रोगबाट कपाल झर्न थालेको हो भन्ने कुरा पत्ता लगाउन सकिएमा उपचार हुन सक्ने हुनाले चिकित्सकको सल्लाह लिनु आवश्यक देखिन्छ ।