सूर्तिजन्य पदार्थमा कर नबढाएकोमा आपत्ति

हेल्थ टुडे,

काठमाडौँ, १७ जेठ : सूर्तिजन्य पदार्थमा कर नबढाएकोमा सरोकारवालाले आपत्ति जनाएका छन् । सरकारले जेठ १५ गते ल्याएको बजेटमा आशा गरे अनुसार सूर्तिजन्य पदार्थमा कर बढाउनुको सट्टा घटेकोमा उनीहरुको आपत्ति छ ।
डब्लुएचओका अनुसार सुर्तीजन्य पदार्थमा करको दर कम्तीमा ७५ प्रतिशत पु¥याउनु पर्छ । तर नेपालमा ३३.५ प्रतिशत करमात्र लिने गरिएको छ ।
विश्व सुर्तीजन्य पदार्थ रहित दिवसको अवसरमा बुधबार एक्सन नेपालले आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनमा एक्सन नेपालका अध्यक्ष आनन्दबहादुर चन्दले नेपाल सरकारको पछिल्लो कदम सुर्ती उद्योगीको पक्षमा देखिएको बताए । ‘एफसीटीसीलाई अनुमोदन गरेको सरकारले नारा हामीलाई खाद्यान्न चाहिन्छ सुर्तीजन्य पदार्थ होईन भन्ने तय गरेको छ तर दुई दिन अघि सरकारले सार्वजनिक गरेको बजेट बक्तव्यले खाद्यान्न महंगो सुर्तीजन्य पदार्थ सस्तो हुने देखाएको छ । यो आफैमा विवादास्पद छ,’ उनले भने ।
चन्दका अनुसार यसपटकको बजेटमा सरकारले सुर्तीजन्य पदार्थमा अत्यन्त न्यन २.५ देखि ४ प्रतिशतसम्म मात्रै बढाएको छ । जवकी मुद्रास्फिति दर ७.८ प्रतिशत पुगेको छ । ‘यसले सुर्तीजन्य पदार्थमा करको दर कम्तीमा ५ प्रतिशतले घट्ने देखिएको छ । यो हामी सबैका लागि लज्जाको विषय हो । उनले यसपटकको बजेटमा आएको करको दर पछिल्लो १० वर्ष यताकै न्युन हो । यसलाई तत्काल सच्याउनु पर्छ । नेपालीको ज्यान बचाउन पर्छ ।’

उनले करको दर बढाउने भन्दै आएका स्वास्थ्य मन्त्रीको कुरा बजेट भाषणले उल्ट्याईदिएको भन्दै सरकारको भूमिकाप्रति शंका व्यक्त गरे ।
‘हाम्रो मन्त्री ज्यूले स्वदेशमा मात्रै होईन विश्व स्वास्थ्य संगठनको महासभामा गएर समेत विश्व जगतलाई करको दर भारी बृद्धि गर्छ भनेर आउनु भयो तर एक साता नपुग्दै भारी रुपमा कटौती गरयो । यसले सरकारको विश्वसनीयतामा विश्व जगतले समेत प्रश्न उठाउने बाटो देखिएको छ,’ उनले थपे ।
तर विश्व धुम्रपान रहित दिवसकै अवसरमा आयोजिक एक कार्यक्रममा स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री मोहनबहादुर बस्नेतले आफुले कर बढाउन जोडदार माग गरेको भए पनि अर्थ मन्त्रालयका कर्मचारीका कारण त्यो यो वर्ष सम्भव नभए पनि अर्को वर्ष बढाएरै छाड्ने बताए ।