हेल्थ टुडे,
काठमाडौं, २९ माघ : नेपाल स्वास्थ्यकर्मी संघका पुर्व महासचिव दिपक मुडभरीले नेपाली कांग्रेसले आफ्नो चुनावी घोषणा पत्रमा समेटनु पर्ने स्वास्थ्य क्षेत्रको सुधारका योजना नेपाली कांग्रेसलाई बुझाएका छन् । मुडभरीले बिहीबार पार्टी कार्यालय सानेपा पुगेर ४१ बुदे सुभाव बुझाएका हुन । आउदो फागुन २१ गते सम्पन्न हुने प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनका लागि यही फागुन २ गते नेपाली कांग्रेसले आफ्नो घोषणापत्र सार्वजजिक गर्ने भएको छ । मुडभरीले बुझाएको घोषणापत्र नेपाली का्रग्रेसका नेताहरुले बुझेर उक्त बुदाहरु सकभर समावेश गर्ने आश्वासन दिएका छन् । मुडभरीले स्वास्थ्य सेवाको विषयमा निम्नलिखित बुदाहरु समावेश गर्न सुझाव दिएका छन् ।
१ सबै नागरिकका लागि निःशुल्क स्वास्थ्य सेवा , आकस्मिक सेवा र गुणस्तरीय आधारभूत स्वास्थ्य सेवा सुनिश्चिता र स्वास्थ्य सेवामा समान पहुँच। ७५३ तहमा आधारभूत अस्पताल र वडा स्वास्थ्य क्लिनिक स्थापना गर्ने । आधारभुत अस्पतालमै ःम्न्ए चिकित्सक उपलब्ध गराउने ।
२.स्वास्थ्य बीमालाई सबै क्षेत्रमा अनिवार्य बनाउँदै दाबी प्रक्रिया सरल, पारदर्शी र समयमै भुक्तानी । तिनै तहको सरकार बिचमा समन्वय । अखाद्य पदार्थमा कर वृद्धि र सो रकम स्वास्थ्य बीमामा लगानी गर्ने ।
३. नसर्ने रोग (मधुमेह, उच्च रक्तचाप, मुटु रोग) रोकथामका लागि जीवनशैली सुधार निदानात्मक कार्यक्रम ।
४.क्यान्सर, मिर्गौला, मुटु तथा जटिल रोगको एकद्वार उपचार प्रणाली विकास ।
५. स्थानीय सरकार मार्फत बिधालय स्वास्थ्य , मानसिक रोग , दुव्र्यसन नियन्त्रण, आत्महत्या जस्ता विषयमा जनचेतना मुलक सेवा प्रभावकारि रुपमा सन्चानल गराउने गर्ने ।
६. बाल स्वास्थ्य, पोषण र पूर्ण खोप कार्यक्रम सुदृढीकरण गर्ने । प्रजनन् स्वास्थ्य मा आवश्यक कार्यक्रम ल्याउने ।
७ प्रत्येक स्थानीय तहमा न्यूनतम मापदण्डसहितको आधारभूत अस्पताल सञ्चालन गर्ने ।
८. स्वास्थ्य क्षेत्रमा विश्व स्वास्थ्य संगठनको अवधारणा अनुसार कुल बजेट को १०% बजेट सुनिश्चितता र दीर्घकालीन स्वास्थ्य नीति ,स्वास्थ्य सेवा ऐन ल्याउने ।
९. दुर्गम क्षेत्रमा एयर एम्बुलेन्स सेवा सन्चालन गर्ने ।
१०. स्थानीय तहदेखि नै केन्द्रीय अस्पताल सगको
समन्वयमा टोलिमेडिसिन सेवा लाई प्रभावकारी रुपमा सन्चालन गर्ने ।
११. संघीय अस्पताल प्रभागकारी र गुणस्तरीय सेवा सन्चालन गर्ने ।
१२.स्वास्थ्य विशेषज्ञ जनशक्ति उत्पादन, संरक्षण र पलायन रोक्न विशेष प्याकेज ल्याउने( जस्तै सेवा सुविधा र सुरक्षा) ।
१३ .आयुर्वेद, योग तथा वैकल्पिक चिकित्साको प्रवद्र्धन गर्दै आधुनिक उपचारसँग समन्वय गर्ने ।
१४.औषधिमा आत्मनिर्भर हुन उद्योग स्थापनाका लागि प्रोत्साहन तथा गुणस्तरीयता कायम गरि स्वदेशी उत्पादन उपयोग लाई प्रोत्साहन गर्ने ।
१५. औषधि, उपकरण र सर्जिकल सामग्री खरिदमा पूर्ण पारदर्शिता र गुणस्तर नियन्त्रण तथा औषधिको मुल्यमा एकरुपता कायम गराउने । स्वास्थ्य सेवा अन्य सेवा जस्तो नभएका कारण स्वास्थ्य उपकरण खरिद प्रकिया लाई बैज्ञानिक रुपमा गर्ने खरिद ऐन संसोधन गर्ने ।
१६. आवश्यक स्वास्थ्य संस्था को भौतिक संरचना , जनशक्ति ब्यवस्थापन र गुणस्तरीय औषधि उपकरण उचित ब्यवस्था गर्ने ।
१७. स्वास्थ्य क्षेत्रमा आधुनिक अनुसन्धान मा लगानी गर्ने ।
१८.शुद्ध खानेपानी, सुरक्षित खाद्य प्रणाली र पोषण सुरक्षामा राज्यको दायित्व र अन्तर मन्त्रालय समन्वय गर्ने ।
१९.जलवायु परिवर्तनबाट उत्पन्न स्वास्थ्य जोखिम न्यूनीकरणका लागि तयारी योजना बनाउने ।
२०.जनस्वास्थ्य चेतना, मानसिक स्वास्थ्य र रोकथाममुखी कार्यक्रम प्राथमिकतामा दिने ।
२१.स्वास्थ्य सेवाका कारण हुने बसाइँसराइ अन्त्य गर्न गाउँ–केन्द्रित गुणस्तरीय र पहुँच योग्य सेवा सन्चालनमा ल्याउने ।
२२ प्रदेस स्तरमै सुपर स्पेसियालिटी अस्पताल स्थापना र सन्चालन गर्ने ।
२३.स्थानीय, प्रदेश र संघीय तहबीच स्पष्ट अधिकार, समन्वय र सहकार्य गर्ने ।
२४ स्वास्थ्य सेवा स्थानीय स्वास्थ्य संस्था देखि केन्द्रीय अस्पताल र अन्तर अस्पताल डिजिटलाइजेशन एवं भ्ःच् प्रणालि सन्चालनमा ल्याउने ।
२५. उपचारात्मक सेवा का साथै निदानात्मक सेवामा विशेष कार्यक्रम सन्चालनमा ल्याउने ।
२६ . महामारी ,प्राकृतिक बिपत्ति र दुर्घटनाको लागि च्बउष्म च्भकउयलकभ त्भबm पुर्व तयारीमा अवस्था मा राखिने छ ।
२७ दिगो विकास लक्ष्य अनुरूप समावेशी र दिगो स्वास्थ्य प्रणाली निर्माण गर्ने ।
२८. स्वास्थ्यमा लगानी कुनै दान वा उपहार नभइ , स्वास्थ्य र समुन्नत नेपाल निर्माण को लागि लगानी हो भन्ने ।
२९ स्वास्थ्यकर्मी सुरक्षा ऐन पुर्ण कार्यान्वयन गराईने ।
३० निजि स्वास्थ्य संस्थाले १०% सेवा निःशुल्क उपलब्ध गराउनु पर्ने साथै स्वास्थ्यकर्मी लाई वेतन सरकारी अनुसार उपलब्ध गराउन पर्ने ।
३१. ज्येष्ठ नागरिक उपचार लाई छुट्टै वार्ड सन्चालन गर्ने तथा प्यालेटिभ सेवा ब्यवस्थित रुपमा सन्चालन र पुनस्र्थापनात्मक सेवा सन्चालन गर्ने ।
३२. दक्ष स्वास्थ्यकर्मी उत्पादन , आधुनिक प्रविधि अनुसार तालिम, दुर्गममा सेवा गर्न प्रोत्शाहन र काम अनुसार उचित सम्मान गर्ने ब्यवस्था मिलाउने ।
३३. चिकित्सा शिक्षा आयोग, स्वास्थ्य विश्वबिधालय र सिटीईभिटी लाई समयानुकूल बनाईने ।
३४. राजधानी लगायत शहरी क्षेत्रमा अस्पताल हरुमा देखिने सेवाग्राहीको चाप नियन्त्रण का लागि पुर्ण रुपमा अनलाइन र डिजिटलाइसेन प्रणाली ब्यवस्था मिलाउने ।
३५.अङ्ग दान , मस्तिष्क मृत्यु अङ्ग दान लाई कानुनी रुपमा सरल र सहज बनाउदै ,सातै प्रदेशमा बिस्तार गर्ने ।
३६. एम्बुलेन्स सेवा लाई एकद्वार प्रणालि मार्फत ब्यवस्थित र सुविधा सम्पन्न तथा तालिम प्राप्त स्वास्थ्यकर्मी उपलब्ध गराई सन्चालन गर्ने ।
३७. सातै प्रदेशमा कम्तीमा पनि एक एक बटा सरकारी मेडिकल कलेज स्थापना गर्ने ।
३८. सबै संघीय अस्पताल लाई सुपर स्पेसियालिटी सेवा र स्वास्थ्य जनशक्ति उत्पादन गर्ने मेडिकल कलेज को रुपमा अध्यान अध्यापन गराउने ब्यवस्था मिलाउने ।
३९. स्वास्थ्य संस्था सुशासन कायम राख्न संस्थाको नेतृत्व आस्था को आधारमा नभई योग्यता र कार्य क्षमताको आधारमा जिम्मेवारी दिने ।
४०. प्रतेक स्थानीय सरकार ले मातहत स्वास्थ्य संस्था बाट बर्ष मा एक चोटि नागरिक को उमेर समूह अनुसार सामान्य स्वास्थ्य जाच (स्केनिङ)गर्ने ब्यवस्था मिलाउने ।
४१. तिनै तहको सरकारले मातहत स्वास्थ्य संस्थामा आवश्यकता का आधार मा स्वास्थ्य सेवा प्रवाह , सेवाग्राही को गुनासो ,सेवामा समान पहुँच ,र गुणस्तरीयता बारेमा अनुगमन र आवश्यक निर्देशन गर्ने ब्यवस्था मिलाईने छ ।
Leave a Reply