यी हुन् मृत्यु नहुदै श्रद्धाञ्जली पाउने

हेल्थ टुडे,

काठमाडौं, २६ जेठ : वरिष्ठ न्यूरो सर्जन डा.उपेन्द्र देवकोटाको स्वास्थ्य अवस्था गम्भिर छ । पित्तथैलीको क्यान्सरसँग लडिरहेका देवकोटाको गत डेढ महिनादेखि वासवारीस्थित न्यूरो अस्पतालको सघन उपचार कक्षमा उपचार भइरहेको छ । गत कार्तिकमा स्वास्थ्य जाच गराउदा क्यान्सर देखिएपछि उनी थप उपचारकालागि बेलायत गएका थिए । ६ महिना त्यहाको किंग्स कलेजमा उपचार गराउदा निको नभएपछि आफ्नै अस्पतालमा उपचार गराउने भन्दै उनी स्वदेश फर्किएका हुन । देवकोटाको परिवार र शुभचिन्तक उनको स्वास्थ्य अवस्थामा दैविक चमत्कारको प्रतिक्षामा छन् । तर शुक्रबार राती १० बजेपछि एकाएक समाजिक सञ्जालमा डा. देवकोटाको निधन भएको खवर फैलियो । प्रतिस्पर्धामा पछाडि परिने हतारो झै धेरैले फेसवुक वालमा डा. देवकोटाप्रति श्रद्धाञ्जली  लेखे । राजनीतिक दलका नेता, समाजसेवी, प्राध्यापकमात्र नभएर जनतालाई सत्य तथ्य सूचना दिने पत्रकारहरुले समेत देवकोटाको मृत्यु भइसकेको भन्दै श्रद्धाञ्जली पोष्ट गरे । अपवाह फैलिएपछि अस्पताल प्रशासनले विज्ञप्ति नै निकालेर भ्रममा नपर्न आग्रह गर्यो । त्यतिले मात्र नपुगेर अक्सिजन लगाएर बिहान घाममै ल्याउनु पर्यो । अहिले देवकोटाको आईसियूमा उपचार भइरहेको छ । फेसवुक वालमा लेख्नेहरुले अहिले स्टाटस डिलिट गरिसके । सत्य नबुझी कागले कान लग्यो…. भनेझै मृत्युको झुटो खबरले सनसनी मच्यायो । डा. देवकोटाको परिवारले यो अवस्थामा झन मानसिक तवान दियो । डा. देवकोटाका भतिजा बसन्त देवकोटाले भने, ‘ यस्तो संवेदनशिल घडीमा नभएको अफवाह फैलाउनु झन दुखद हो । ’

मृत्यु नहुदै  श्रद्धाञ्जली पाउने देवकोटा एक्ला भने होइनन् । समाजिक सञ्जालको प्रयोग बढेपछि र अनलाईनको बाढी आएपछि धेरैले यो नियति भोगी सकेका छन् ।

तिन वर्ष पहिले हृदयघात भएर थाइल्याण्डको समितिभेज हस्पिटलमा भर्ना भएका पूर्व युवराज पारस साहको बिषयमा पनि यस्तै अफवाह फैलिएको थियो । धेरै व्यक्ति र केही अनलाईनले श्रद्धाञ्जली दिइसकेका थिए उनलाई पनि । हो, त्यति बेला पारसलाई गम्भिर प्रकारको हृदयघात भएको थियो । त्यसमाथि उनी शारीरिक रुपले पनि निकै कमजोर थिए । तर उपचार जारी थियो । तर फेसवुकभरि श्रद्धाञ्जली  आइसकेका थिए । केही दिनमै पारसको स्वास्थ्य अवस्थामा सुधार आयो । अहिले उनी स्वदेशमै समान्य जिवन निर्वाह गरिरहेका छन् । धर्म, कर्ममा बढी ध्यान दिन थालृका छन्् ।

बरिष्ठ संगितकार अमर गुरुङको मृत्यु भएको आज ठिक दुई बर्ष पुग्यो । पाकिन्सस र डाइवेटिजका बिरामी अमरलाई उपचारका लागि ग्राण्डी हस्पिटल भर्ना गरेर उपचार भइरहेको थियो । उनको स्वास्थ्य अवस्था गम्भिर थियो । नभन्दै फेसबुक र समाजिक सन्जालमा उनको मृत्यु भइसकेको खवर फैलियो । यतिसम्मकी देशकै एक नम्बर मिडिया हाउस दावी गर्ने मिडियाको अनलाईनले समेत मृत्यु नहुदै उनको मृत्यु भइसकेको खवर प्रकाशित गर्यो । तर खबर आएको दुई दिनपछि मात्र अमरको मृत्यु भयो । मृत्यु नहुदै मृत्युको खवर सम्प्रेषण गर्नु गम्भिर गल्ती हो । पछि प्रस काउन्सिलले केही मिडियालाई यसका बिषयमा स्पष्टिकरण पनि सोध्यो ।

यही जेठको पहिलो हप्ता उपचारका लागि ग्राण्डी भर्ना भएका राष्टकवि माधव घिमिरेको पनि मृत्यु भइसकेको समाजिक सञ्जालमा फैलियो । उनको रगत बग्नेक्रम नरोकिएपछि उनलाई थप उपचारका लागि भारतको मेदान्त अस्पताल लगियो । स्वदेश फर्किए । फेरि समस्या देखिएपछि उनी अहिले फेरि मेदान्तमै उपचाररत छन् । उनको स्वास्थ्यमा सुधार देखिएको छ । उपचाररत व्यक्तिको मृत्यु भएको घोषणा गर्ने अधिकार चिकित्सकलाई मात्र हुन्छ । मृत्यु जस्तो संवेदनशिल बिषयमा समाजिक सञ्जालमा लेख्दा सबैले ख्याल गर्नुु आवश्यक छ ।