टिनेजरमध्ये गर्भपतन गराउने २४ प्रतिसत

हेल्थ टुडे
काठमाडौं, १६ मंसिर : सरकारबाट मान्यता पाएका सुरक्षित गर्भपतन सेवा केन्द्रले गर्भपतन गराउनेको रेकर्ड राख्नु पर्ने नियम छ । तर उपत्यकाका अधिकांश सुरक्षित गर्भपतन सेवा सञ्चालन गरिरहेका निजी क्लिनिक, मेरी स्टोप सेन्टर, सुरक्षित गर्भपतन सेवा केन्द्र, अस्पताल र नर्सिङ होमहरुले यसलाई पैसा कमाउने माध्यममात्र बनाउँदा रेकर्ड समेत राख्ने गरेका छैनन् । काठमाडौं जिल्ला जनस्वास्थ्यले गरेको एक अध्ययनका क्रममा यो तथ्य बाहिर आएको हो । काठमाडौं जनस्वास्थ्यको अध्ययन अनुसार उपत्यकामा वर्षभरिमा २० वर्ष नपुग्दै ३ हजार दुई सय महिलाले मात्र गर्भपतन गराउने गरेको देखाएको छ । यसले प्रश्न उब्जाइदिएको छ, उपत्यकामा के २० वर्ष नपुगेका तीन हजार युवतीले मात्र गर्भपतन गराउछन होला त ? अधिकांश गर्भपतन सेवा दिइरहेका संस्थाहरुले रेकर्ड नराख्ने गरेकाले यो संख्या यति थोरै भएको जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालयका अधिकारी बताउछन् । तथ्यांकअनुसार असुरक्षित यौनसम्पर्कबाट बसेको गर्भ सुरक्षित रूपमा गर्भपतन गर्नेको संख्या बढ्दो छ । जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालयका प्रमुख महेन्द्र श्रेष्ठले पछिल्लो समय असुरक्षित यौनसम्पर्कको दरसँगै सुरक्षित गर्भपतन गराउनेको संख्या पनि बढ्दै गएको बताए । ‘सरकारले २० वर्षभन्दा कम उमेरमा बच्चा जन्माउन नपाउने व्यवस्था गरेको छ,’ श्रेष्ठले भने, ‘किशोर–किशोरीले असुरक्षित यौनसम्पर्क गर्ने र गर्भ बसेको अवस्थामा सुरक्षित गर्भपतन गराउने प्रचलन बढेको छ ।’

२० वर्षभन्दा कम उमेरका ठूलो संख्यामा किशोरीहरू गर्भपतन गराउनतर्फ लागेपछि सरकारले यसप्रति चासो र चिन्ता व्यक्त गरेको छ । सरकारमातहत दर्ता भएका स्वास्थ्य संस्थाले उपलब्ध गराएको तथ्यांकका आधारमा जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालय काठमाडौंले एक प्रतिवेदन तयार पारेको छ । प्रतिवेदनमा २० वर्षभन्दा कम उमेरका किशोरीले गर्भपतन गराउने दर आशातीत बढी रहेको उल्लेख छ । प्रमुख श्रेष्ठले परिवार र समाजको डरले गर्दा किशोरीहरू गर्भपतन गराउन निजी स्वास्थ्य संस्था जाने गरेको पाइएको बताए । ‘यस्ता स्वास्थ्य संस्थामा गर्भपतन गराउँदा कुनै रिपोर्ट राखिएको हुँदैन,’ उनले भने । सरकारमातहत सूचीकृत ७० वटा स्वास्थ्य संस्थाले सरकारलाई बुझाएको रिपोर्टअनुसार गर्भपतन गराउने किशोरीको संख्या २४ प्रतिशत रहेको छ । ‘तर, ठूलो संख्यामा २० वर्षमुनिका किशोरीले निजी क्लिनिक गई गर्भपतन गराउँदै आए पनि औपचारिक तथ्यांक आइसकेको छैन,’ जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालय काठमाडौंका तथ्यांक अधिकृत पुष्कर बिजुक्छेले भने ।