धुम्रपानका कारण नेपालमा बर्सेनि २७ हजारको मृत्यु

काठमाडौं, २८ बैसाखः नेपालमा धूमपान सेवनका कारण बर्सेनि २७ हजारको ज्यान जाने गरेको पाइएको छ । नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्को अध्ययनअनुसार धूमपान सेवनकै कारण २७ हजार नेपालीले अकालमा ज्यान गुमाइरहेका छन् । नेपालमा तीन जनामध्ये एक जना धूमपानका अम्मली रहेको परिषद्को अध्ययनमा उल्लेख छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार विश्वभरि ८० लाख मानिसको मृत्यु धूमपान र सुर्तीजन्य पदार्थ सेवनका कारणले हुने गरेको छ । त्यसमध्ये ७० लाख प्रत्यक्ष सेवनकर्ता हुन् भने १० लाख भने अम्मलीसँगै बस्नेछन् । नेपाललगायत विश्वका अधिकांश देशमा मे ३१ का दिन विश्व धूमपानसहित दिवस मनाइएको छ । यो वर्ष धूमपान दिवसको नारा ‘सूर्तीजन्य उद्योगहरूले गर्ने छलकपटपूर्ण प्रवर्धनबाट युवाहरूलाई बचाऔं र उनीहरूलाई धूमपान तथा निकोटिनबाट हुने असरहरूको रोकथाम गरौं’ भन्ने रहेको छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनको प्रतिवेदनअनुसार सुर्तीजन्य पदार्थको सेवन गर्नेहरूमा कोभिड—१९ को संक्रमण गम्भीर देखिएको छ । सुर्तीजन्य पदार्थको सेवन गर्नेहरूको फोक्सोमा पहिले नै क्षति भइसकेको हुने हुँदा कोभिड—१९ ले उनीहरूको फोक्सोलाई अझै बढी असर पु¥याउने दाबी विश्व स्वास्थ्य संगठनको छ । धूमपान सेवन नसर्ने रोगहरू क्यान्सर, मुटुरोग, दम, खोकी, मधुमेहको कारण रहेको विज्ञहरू बताउँछन् । फोक्सो क्यान्सर रोगविज्ञ डा. अम्बुज कर्णका अनुसार क्यान्सर हुने प्रमुख कारणमध्ये धूमपान हो । त्यसमा पनि फोक्सोको क्यान्सरको ८० प्रतिशत कारण धूमपान र सुर्तीजन्य पदार्थ सेवन रहेको उनको उनको दाबी छ । सरकारले सुर्तीजन्य पदार्थ नियन्त्रणका लागि कानुन ल्याएको धेरै वर्ष भइसके पनि त्यसको कार्यान्वयन हुन सकेको छैन । सार्वजनिक स्थलमा धूमपान गर्न नपाइने कानुनी व्यवस्था भए पनि व्यवहारमा लागू हुन सकिरहेको छैन । सुर्तीजन्य पदार्थको बट्टामा ७५ प्रतिशत चित्र घातक रोगहरूको राख्ने प्रावधान लागू भए पनि सरकारले ९० प्रतिशत राख्ने कार्यान्वयन हुन सकिरहेको छैन । त्यसैगरी सरकारले कुनै पनि सञ्चारमाध्यममा सुर्तीजन्य पदार्थको विज्ञापन गर्न निषेध गरेको छ । तर विभिन्न बहानामा सुर्ती उद्योगहरूले वालबालिका र युवायुवतीलाई प्रलोभन दिएर अप्रत्यक्ष विज्ञापन गर्ने गरेका छन् । यस्तै किसिममा प्रलोभनबाट युवा पुस्तालाई बचाउन सरकारले विशेष अभियान चाल्ने स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री विरोध खतिवडाले बताएका छन् । खतिवडाले धूमपानको लतमा नफस्न र यसको प्रभावबाट हुने मृत्युलाई न्यून गर्न सबैले आआफ्नो ठाउँबाट योगदान दिन आग्रह गरेका छन् ।