नेपाल पेय पदार्थ तथा चुरोट उद्योग संघको विज्ञप्तिप्रति एक्सन नेपालको असहमति

हेल्थ टुडे,
काठमाडौं, १० जेठ : नेपाल पेय पदार्थ तथा चुरोट उद्योग संघले सुर्तिजन्य पदार्थमा लाग्ने गरेको करको विधा र प्रतिसतका बिषयमा जेठ ४ गते गोरखापत्र दैनिकमा प्रकाशित गरेको विज्ञप्ति प्रति एक्सन नेपालले विरोध जनाएको छ । बजेट निर्माणको कार्य अन्तिम अवस्थामा पुगेको बेला सरकारलाई सुर्तिजन्य पदार्थमाथि लाग्ने कर नबढाउन दवाव दिने उद्देश्यले अभिप्रेरित भएर उक्त विज्ञप्ति प्रकाशित भएको आशंका गर्दै एक्सन नेपालले उक्त विज्ञप्ति भ्रामक र सत्य तथ्यमा आधारित नभएको दावी गरेको छ ।
एक्सन नेपालले बिहीबार राजधानीमा पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरि उक्त विज्ञप्ति आधारहिन भएको भन्दै विरोध जनाएको हो । एक्सन नेपाल सुर्तिजन्य पदार्थ विरुद्व सक्रिय गैरसरकारी संस्था हो । एक्सन नेपालका अध्यक्ष आनन्द बहादुर चन्दले सरकारी सञ्चार माध्यम गोरखापत्रमा छापिएको उक्त विज्ञप्तिले जनमानसमा र नीति निर्मातामा भ्रम सिर्जना गर्नुका साथै झुटो तथ्य सम्प्रेषण गरेकाले असहमति जनाएको बताए । चन्दले भने,‘ यस किसिमका भ्रामक सूचनाको आधारमा सरकारले सुर्तिजन्य पदार्थमा लाग्ने करको दायरा घटाउनु हुदैन । ’
दक्षिण पुर्वी एशियाका देशहरुमध्ये नेपालमा सुर्तिजन्य पदार्थमाथि लाग्ने कर सबैभन्दा कम भएकाले सरकारले सुर्तिजन्य पदार्थमाथि लाग्ने करको दायरा बढाउनु पर्ने आवश्यकता रहेको अध्यक्ष चन्दले बताए । अहिले सरकारले स्वास्थ्य जोखिम कर बाफत चुरोटको प्रति खिल्ली ६० पैसा लिइरहेकोमा अब प्रति खिल्ली ३ रुपैया पुर्याउनु पर्ने सुझाव एक्सन नेपालले सरकारलाई दिएको चन्दले बताए । एक्सन नेपालका कार्यक्रम निर्देशक पामिर गौतमले कर न्युन भएकाले दक्षिण एशियामै सबै भन्दा सस्तो चुरोट नेपालमा पाइने भएको दावी गर्दै कर बढाउदैमा चुरोट विदेशबाट आयात गर्नु पर्ने अवस्था नरहेको दावी गरे ।
नेपालमा वार्षिक ११ अर्ब २६ करोड ६६ लाख ६६ हजार खिल्ली चुरोट उत्पादन हुने गरेको तथ्यांक प्रस्तुत गर्दै गौतमले त्यसबाट बर्षमा २६ अर्व २२ करोड रुपैया राजश्व संकलन हुने गरेको बताए । सुर्तिजन्य पदार्थमा सरकारले ३३ प्रतिसत कर लगाइरहेकोमा अव करको दायरा बढाएर ७५ प्रतिसत गर्नु पर्ने एक्सन नेपालले माग गर्दै आएको छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनले पनि सुर्तिजन्य पदार्थमा करको दर बढाएर ७५ प्रतिसत पुर्याउनु पर्ने सुझाव दिदै आइरहेको छ ।