औलोका विरामी मध्ये आधा भन्दा बढी विदेशबाट फर्केका

हेल्थ टुडे,

काठमाडौं, १२ बैसाख : देशमा फेला परेका औलोका विरामी मध्ये आधा भन्दा बढी बैदेसिक रोगजारीका लागि विदेश गएर फर्केकाहरु रहेका छन् । देशमा औलोका विरामीको संख्या घट्दै गएपनि रोजगारीका लागि विदेश गएर फर्केकाहरुका कारण आयातित औलोको संक्रमण बढीरहेको पाइएको छ । स्वास्थ्य मन्त्रालय, इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महासाखाको तथ्यांक अनुसार गत वर्ष देश भरि कुल एक हजार एक सय २८ औलोका विरामी फेला परेकोमा त्यसको आधा भन्दा बढी ६ सय ३६ बैदेशिक  रोगगारीबाट फर्किएका छन् ।

महासाखाका निर्देशक डा. केदार सेञ्चुरीका अनुसार विदेशबाट फर्किएकाहरुमा देखिएको औलो स्वदेशको भन्दा कडा रहेको छ । डा. सुञ्चुलीले भने, ‘आयातित लामखुट्टे स्थानियभन्दा कडा खालका भेटिएका छन् । यो हाम्रोलागि थप चुनौति बनेको छ । ’ परिवारका अन्य सदस्यहरुमा समेत सार्ने संभावना रहेकाले बैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएका संक्रमितहरुलाई सक्दो चाडो उपचारको पहूचमा ल्याउनु पर्ने आवश्यकता रहेको डा. सेञ्चुरीले बताए । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका अनुसार देशका १२ जिल्ला औलोको उच्च जोखिममा छन । ती मध्ये अधिकांश तराईका जिल्ला छन् । त्यसैगरि १५ जिल्ला मध्य जोखिममा छन । तापक्रम बढेसँगै पहाडि जिल्लाहरुमा पनि औलो सार्न लामखुट्टे देखिन थालेका छन् । जसका कारण पहाडि जिल्लाहरुमा पनि लामखुट्टेका विरामी फेला पर्ने गरेको पाइएको छ । पहिलेको तुलनामा औलोको संक्रमण घट्दै गइरहेको भएपनि चुनौति भने बाकी नै रहेको विज्ञहरु बताउछन् । बिगत ५ बर्षको अवधिमा औलोका विरामीको संख्या आधा जतिले घटिसकेको स्वास्थ्य मन्त्रालयको तथ्यांकले देखाएको छ ।

औलो एनोफिलिज जातको संक्रमित पोथी जातको लामखुट्टेले टोकाईबाट सर्छ । संक्रमित लामखुट्टेले टोकेपछि औलाका परिजिवी मानिसका कलेजो र रक्तकोषहरुमा फैलिन्छन । समयमा उपचार नभएर विरामीको मृत्यु समेत हुन्छ । औलो उनमुलनका लागि सरकारले जोखिममा रहेका नागरिकलाई किटनासक झुल बितरण गर्दै आइरहेको छ । महासाखाले औलो रोग व्यवस्थापन र सूचना अभियान मार्फत विरामी भेटिएको खवर आएमा महासाखाका कर्मचारी त्यहाँ पुगेर विरामीको उपचार गराउने र अन्य रोकथामका उपाय एक हप्ताभित्र गरिसक्छन । विश्व स्वास्थ्य संगठनले सन् २०२५ भित्र औलो निर्मूल पार्ने लक्ष्य राखेको छ ।