पहिलो पटक महिनावारी हुँदा यस्तो हुन्छ 

डा. कल्पना शाह
महिनावारी प्राकृतिक प्रकृया हो । महिनावारी किशोरावस्थादेखि सुरु हुन्छ र करिव ४५ बर्षसम्म हुन्छ । पछिल्ला वर्ष जिवनशैली र खानपानका कारण महिनावारी हुने उमेर घट्दै गइरहेको छ । अधिकांश किशोरीको १५ देखि १७ वर्षको उमेरमा महिनावारी सुरु हुन्छ । तर अचेल १० वर्ष पुरा भएपछि महिनावारी किशोरी पनि छन् ।  पहिलो पटक महिनावारी भएका किशोरीहरू योनीबाट रक्तस्राव भएको देखेर आत्तिने हुन्छन् । उचित जानकारीको अभाव र अज्ञानताले गर्दा किशोरीहरूले यो रोग नै हो कि भन्ने पनि ठान्छन् । कसै कसैमा केही बढी रक्तस्राव पनि हुन सक्छ । महिनावारी हुँदा कमजोरी महसुस हुने, अल्छीपना, रिङ्गटा लाग्ने, तल्लो पेट दुख्ने, स्तन दुख्ने, हातखुट्टा दुख्ने, हिँड्न गाह्रो हुने, खान मन नलाग्ने आदि हुनसक्छ ।

यति मात्र नभई मानसिक तनाव पनि हुन सक्छन् तर त्यस्ता धेरै समस्याहरू बिस्तारै आफै ठीक हुन्छन् । त्यसैले पहिलो पटक महिनावारी हुँदा घरमा भए आमा वा दिदीलाई , विद्यालयमा भए शिक्षक वा शिक्षिकालाई जानकारी गराई सहयोग लिनु पर्छ । परिवार र विद्यालयले पनि यस्ता किशोरीहरूको समस्या बुझेर सही सल्लाह र त्यसको उचित व्यवस्थापन गराउनु पर्दछ । महिनावारी सबै महिलालाई हुने नियमित प्रजनन् क्रिया भएकाले यसलाई समान्य रुपमा लिनु पर्छ । तर एउँटा कुरा भने सधै ध्यान दिनु पर्छ, महिनावारी भएका बेला पोसिलो खानेकुरा खाने र यौनांगको सरसफाईमा भने ध्यान दिनु बिर्सनु हुदैन ।