योग गर्नुअघि र पछि के गर्ने ?

आचार्य विभूषण

योग विज्ञान भएकोले यो प्रक्रिया सुरु गर्दा विशेष दिशानिर्देश, सिद्घान्तको पालन गर्नु अत्यावश्यक हुन्छ । हाम्रो मुलुकको सरकारी स्वास्थ्य निकायले हालसम्म आमव्यक्तिका लागि योगबारे कुनै प्रोटोकल बनाएको छैन । भारतमा भने सम्बन्धित मन्त्रालयले यस्तो आचारसंहिता निर्माण गरेको छ । त्यसका केही बुँदा हामीलाई पनि काम लाग्न सक्छन् ।

१. योगाभ्यास गर्नुअघि नै शौच गरेको हुनुपर्छ ।

२. योगाभ्यास शान्त वातावरणमा गर्नुपर्छ । सुतीका लुगा लगाएको हुनुपर्छ ।

३. योगाभ्यास खाली पेटमै वा अल्पाहार लिएर गर्नुपर्छ ।

४. बीचमा कमजोरी अनुभव भए मनतातो पानीमा अलिकति मह मिसाएर खानुपर्छ ।

५. रोग, थकान वा हडबडीको अवस्थामा योगाभ्यास गर्नु हुँदैन ।

६. कुनै पुरानो रोग भए योगाभ्यास थाल्नुअघि चिकित्सक वा योग विशेषज्ञको सल्लाह लिनुपर्छ ।

७. महिनावारी वा गर्भावस्था भएका बेला योगाभ्यास गर्नुअघि विशेषज्ञको परामर्श लिनुपर्छ ।

८. योगाभ्यास गर्दा श्वासप्रश्वास गतिमा ध्यान दिनुपर्छ ।

९. राम्रो प्रतिफल आओस् भन्नका लागि योगाभ्यास लामो समयसम्म गर्नुपर्छ ।

१०. योगाभ्यास गरेको २० मिनेटदेखि आधा घन्टापछि नुहाउनुपर्छ ।