के हुन्छ महिनावारीका बेला सरसफाई नगर्दा 

सन्ध्या केसी,

तल्लो पेट दुख्ने, सेतो पानी बग्ने, रजस्वलामा गडबडी हुनेजस्ता समस्या लिएर चिकित्सककहाँ पुग्ने महिलामध्ये करिब एक तिहाइलाई महिनावारीका बेला सरसफाइमा लापरबाही गर्दा यस्तो भएको हुन्छ । महिनावारीका समयमा स्वच्छताप्रति गम्भीर नहुँदा गुप्तांगको बाहिरी सतह मात्र नभई मूत्रमार्गर प्रजननमार्गमा विभिन्न संक्रमण, बाँझोपन, गर्भाशयबाहिर गर्भ बस्नेजस्ता जटिलता देखिनुका साथै क्यान्सरसम्म हुन सक्छ । महिनावारीमा स्वच्छताको अभावले हुने स्वास्थ्य समस्यालाई लिएर हाम्रो मुलुकमा हालसम्म कुनै महत्वपूर्ण अध्ययन नभए पनि यसको मारमा पर्नेहरूको संख्या उल्लेख्य रहेको स्त्री तया प्रजनन् स्वास्थ्य विज्ञ डा. सरिता मल्ल बताउछिन । उनी भन्छिन, ‘यसलाई सानोतिनो कुरा भन्दै कम ध्यान दिने गरिन्छ । तर कलान्तरमा पछि यसकै कारण महिलाले जिवनभर दुख पाइरहेका हुन्छन । ’

तल्लो पेट दुख्ने, सेतो पानी बग्ने, रजस्वलामा गडबडीजस्ता समस्या लिएर मकहाँ आउनेमध्ये करिब एक तिहाइलाई यो समस्या महिनावारीको समय राम्ररी सरसफाइ नगर्दा हुने गरेको देखिएको चिकित्सक बताउछन । नेपालका गाउँघरमा करिब ७० प्रतिशतसम्म महिलालाई महिनावारीसम्बन्धी स्वच्छताबारे ज्ञान छैन । स्वास्थ्य मन्त्रालय परिवार स्वास्थ्य महासाखाका अनुसार समाजमा अझै पनि यौन र प्रजनन स्वास्थ्य शिक्षाको आवश्यक जानकारीको अभावले यो अवस्था आएको हो । महासाखाका अनुसार प्रजनन स्वास्थ्यका अन्य क्षेत्रमा सुधार भइरहेको पाइए पनि महिनावारीका बेला हुनु पर्ने सरसफाईका क्षेत्रमा खासै प्रगति भएको पाइएको छैन । सहरी क्षेत्रभन्दा ग्रामिण क्षेत्रका महिलामा यो समस्या अत्यधिक रहेको छ । सहरमा पनि आमाबुवा, आफन्तले भन्दा युवतीहरू आफैँले यताउता पढेर यसबारे जानकारी प्राप्त गर्ने गर्छन् ।